Beton Uygulamaları: Şap, Perdah ve Baskı Beton

Bu üç işin ikisi taze beton yüzeyinde biter, biri sertleşmiş bir plağın üzerine sonradan gelir. Helikopter perdah ve baskı beton, beton daha kalıptayken yüzeyde alınan sonuçlardır; şap ise bitmiş bir döşemenin üzerine çekilen ayrı bir tabakadır. Yani perdah ve baskıda beton siparişi işin kendisidir, şapta ise malzeme siparişi öne çıkar.

Malzeme zinciri her üçünde benzer şekilde kurulur: taşıyıcı katman için hazır beton, yüzey için çimento ve ince kum ya da yüzey sertleştirici, alt dolgu için kum ve mıcır. Çimento, kum ve mıcır ile hazır betonun aynı adresten çıkması, tek bir sevkiyat planıyla ilerlemeyi kolaylaştırır.

Sahada en çok karışan iki kavram bunlar. Zemin veya saha betonu taşıyıcı bir plaktır: sıkıştırılmış dolgunun üzerine dökülür, yükü alır ve zemine yayar, içinde hasır çelik bulunur, kalınlığı yaygın olarak 12–20 cm arasındadır. Şap taşıyıcı değildir: sertleşmiş bir döşemenin veya plağın üzerine gelen 3–7 cm'lik ince kaplama tabakasıdır; kot tutar, eğim verir ve seramik, parke, epoksi gibi kaplamalara düzgün bir yüzey hazırlar.

Fark pratikte şuraya çıkar: şapın altındaki katman zayıfsa şap onu kurtarmaz, kendisi de çatlar. Taşıma işi saha betonunun, düzeltme işi şapındır.

Aşağıdaki tablo, üç uygulamanın malzeme karşılığını tek bakışta veriyor. Kalınlıklar trafik yüküne ve zemin taşıma gücüne göre değişir; ağır araç geçen alanlarda üst sınıra çıkılır.

Tablonun malzeme sütunu işin ihtiyacını gösterir, tek bir tedarikçinin listesini değil. Hasır çelik, desen kalıbı ve perdah makinesi bu listenin dışındadır. İSM Beton'dan çıkan kalemler şunlar: santralden hazır beton, aynı adresteki depodan torba çimento, kum ve ince kum, 1 ve 2 numara mıcır, mıcır tozu, hazır sıva harcı, tutundurma astarı ve Pomex yüzey sertleştirici.

Şap, çimento ve ince kumun belirli bir dozajda karılmasıyla hazırlanır; içinde iri agrega bulunmaz, bu yüzden ince tabakada çalışabilir. Sahada ölçü 350 dozdur: 1 m³ harç için 350 kg, yani 50 kg'lık 35 torba çimento. Reçeteler asgari sınıra oturtulmaz, üzerine bir pay bırakılır; 300 kg/m³'ün altına düşen karışımlarda yüzey tozur ve kaplama altında dağılır. Dozajı gereğinden fazla yükseltmek de işe yaramaz, rötre çatlağını artırır.

Kalınlık, yapışık şapta 3–5 cm, yalıtım levhası veya ısıtma borusu üzerine gelen yüzer şapta 5–7 cm bandındadır; kot farkı ve kaplama türü bu bandı yukarı çeker. Uygulamadan önce yüzeyin temizlenmesi, tozun alınması ve çimento şerbeti ya da tutundurma astarıyla ıslatılması belirleyicidir. Detaylı anlatım ve m² hesabı için şap betonu sayfasına bakabilirsiniz.

Perdahlı zeminde ayrı bir kaplama yoktur; taşıyıcı plağın kendi yüzeyi bitmiş yüzeydir. Bu yüzden beton sınıfı C25/30 ve üzeri seçilir, kıvam kontrollü istenir ve sahada su eklenmez. İSM Beton'un standart kıvamı S3 (çökme 100–150 mm), talebe göre S2–S4 aralığında sevk edilir; perdah işinde kıvamın harmandan harmana sabit kalması, mala zamanlamasını doğrudan etkiler.

Yüzey sertleştirici taze beton üzerine iki kademede serpilir: toplamın yaklaşık %60'ı ilk turda, kalanı ikinci turda. Elle serpmede sarfiyat 4–5 kg/m² bandındadır; ağır trafik alan zeminlerde 7 kg/m²'ye kadar çıkılır. Pomex yüzey sertleştirici naturel ve kırmızı olarak depodan çıkar ve beton sevkiyatıyla aynı gün sahada olabilir. Kademeler, döküm sırası ve zamanlama için helikopter perdah beton sayfasına geçin.

Baskı betonda görünen kısım kalıp deseni ve renktir; ancak işin ömrünü belirleyen şey altındaki plaktır. Yaya alanlarında 8–10 cm ve C25/30, araç geçen alanlarda 12–15 cm ve C30/37 ile çalışmak yaygın uygulamadır. Hasır çelik, plak içinde doğru kotta durduğunda çatlağı engellemez ama açılmasını sınırlar.

Derzler de plak kadar belirleyicidir. Derz aralığı, plak kalınlığının 24–36 katını aşmayacak biçimde planlanır: 10 cm plakta bu 2,5–3,5 m'ye, 15 cm plakta 4–5 m'ye denk gelir. Paneller kareye yakın tutulur, en–boy oranı 1,5'i geçmez; kesim derinliği plak kalınlığının dörtte biri kadardır ve kesim beton yürünebilir sertliğe gelir gelmez yapılır. Renk sertleştirici, ayırıcı toz ve desen kalıpları uygulamacının kendi malzemesidir; plak betonu ile altındaki kum–mıcır dolgu buradan çıkar. Ayrıntı için baskı beton sayfasına bakın.

Beton m³ ile, yüzey malzemeleri m² ile hesaplanır. Alan ile kalınlığı çarpmak temel adımdır; üzerine kalıp kaçağı, zemin düzgünsüzlüğü ve kot farkı için pay bırakılır. Transmikser kazanı 12 m³ olduğundan, 16 m³ gibi bir ihtiyaç iki sefere bölünür ve döküm sırası buna göre planlanır.

Alan ve kalınlığı girip m³ karşılığını görmek için beton hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Sipariş verirken uygulamanın türünü, kalınlığı ve dökümün saatini söylemeniz yeterli; beton sınıfı ile malzeme listesi buna göre çıkarılır. Teslim bölgesi Buca merkezli 16 İzmir ilçesidir.