Pompa şerbeti ne işe yarar?
Beton pompasının boruları her kurulumda kuru başlar. Kuru boruya doğrudan beton basıldığında çimento hamuru boru cidarına yapışır, geriye kalan iri agrega sürtünmeyi artırır ve ilk dirsekte tıkanma yaşanır. Pompa şerbeti hattın içini ince bir çimento filmiyle kaplar; beton bu film üzerinde kayarak ilerler.
- Şerbet, döküm başlamadan hemen önce pompadan geçirilir; hat uzadıkça ihtiyaç artar.
- Hattan çıkan ilk şerbet yapısal elemana dökülmez; kalıp dışında bir tekneye, kovaya veya atık alanına alınır.
İSM Beton'un 40 m ve 47 m bomlu pompalarıyla yapılan dökümlerde şerbet planı sipariş aşamasında yapılır; ayrıntı için beton pompası sayfasına bakabilirsiniz.
Şerbetin diğer kullanım alanları
Çimento şerbeti akıcı kıvamı sayesinde betonun giremediği dar boşluklara ulaşır.
- Kalıp altı boşluk doldurma: kalıp tabanı ile zemin arasındaki açıklıklar, kalıp ayağı altındaki boşluklar, tesviye farkları.
- Hafif ankraj: betona açılan deliklerde filiz veya bağlantı çubuğunun sabitlenmesi. Yük alan ankrajlarda projede belirtilen ankraj harcı veya epoksi kullanılır.
- Enjeksiyon ve dolgu: taş duvar derzleri, boru ve kanal çevresi, eski beton içindeki boşluklar.
- Makine kaideleri: kaide ile zemin arasındaki ince boşluklar.
Şerbet yük taşıyan bir malzeme değildir. Temel, kolon, kiriş ve döşemede sınıf betonu kullanılır; TBDY 2018'e göre betonarme taşıyıcı sistemde en düşük sınıf C25/30'dur, çok katlı konutta C30/37 yaygın seçimdir.
Ne zaman şerbet gerekir, ne zaman gerekmez?
| Durum | Şerbet |
|---|---|
| Pompalı döküm (bomlu pompa, ek boru hattı) | Gerekir; hat her kurulumda kuru başlar |
| Mikserli teslim, doğrudan kalıba veya kovayla döküm | Gerekmez |
| Aynı gün ikinci döküm, hat arada yıkanmışsa | Yeniden gerekir |
| Kalıp altı boşluk, hafif ankraj, enjeksiyon | Ayrı şerbet siparişi |
| Birkaç kovalık küçük dolgu | Sahada torba çimento ile karılabilir |
Küçük dolgu işleri için torba çimento, kum ve ince kumu aynı adresteki yapı malzemeleri deposundan araçla gönderebiliriz.
Şerbet kaç m³ gerekir, nasıl sipariş edilir?
Genel pratik: 40–47 m bomlu bir pompayla yapılan standart konut dökümünde 0,5 m³ civarı pompa şerbeti yeterlidir. Boma ek boru bağlanan, yatay hattı uzayan veya yüksek kata çıkan dökümlerde miktar 1 m³'e yaklaşır. Dolgu ve enjeksiyonda doldurulacak boşluğun hacmi ölçülür, kayıp payı olarak yaklaşık %10 eklenir.
- Beton siparişinde dökümün pompalı olacağını ve şerbet istediğinizi belirtin; hat uzunluğu ile kat yüksekliğini yazın.
- Yalnız dolgu için şerbet istiyorsanız kullanım yerini bildirin; kum katkılı mı, saf çimento şerbeti mi, ona göre hazırlanır.
- Şerbet m³ olarak sipariş edilir ve her sevkiyat gibi e-irsaliye ile belgelenir.
Beton ve şerbet metrajını birlikte çıkarmak için beton hesaplama sayfasını, sipariş öncesi kontroller için sipariş kontrol listesini kullanabilirsiniz.
Şerbet kullanırken dikkat edilecekler
- İlk şerbeti betona karıştırmayın. Şerbetin su/çimento oranı betondan yüksektir; kalıba giren şerbet o bölgede dayanımı düşürür.
- Dolgu şerbetinde büzülme olur. Geniş boşluklarda ince kum katkılı karışım tercih edin; derin boşlukları kademeli doldurun.
- İzmir'in sıcak yazında şerbet kıvamını hızla kaybeder. Transmikser sahaya geldiğinde pompa hazır olsun; ayrıntı sıcak havada beton dökümü yazısında.
- Ankraj ve dolgu şerbetini betondaki gibi nemli tutun; ilk günlerde kuruyan şerbet çatlar ve yapışma kaybolur.