Önce temel gerçek: dolgu duvar binayı taşımaz
Betonarme binada yükü kolon, kiriş ve perdeler taşır. Duvar malzemesi ne olursa olsun yapının dayanımını beton sınıfı ve donatı belirler; konut için sınıf seçimini C25 mi C30 mu yazısında ayrıca ele aldık. Bu yüzden "gazbeton mu tuğla mı daha sağlam" sorusunun karşılığı, duvarın binayı taşıması değil; darbeye, askıya, çatlamaya ve depreme karşı nasıl davrandığıdır.
- Darbe ve askı: Tuğla ve bims blok, yoğun yapıları sayesinde darbeye ve klasik dübele daha iyi cevap verir. Gazbetona mutfak dolabı, kombi ya da televizyon askısı yapılırken gazbeton dübeli veya kimyasal dübel gerekir.
- Deprem: TBDY 2018 dolgu duvarların ağırlığını yapı kütlesine katar; hafif duvar, kata gelen deprem yükünü azaltır. Bu noktada gazbeton avantajlıdır. Ancak hangi malzeme seçilirse seçilsin duvar–kolon birleşimleri projedeki detaya göre yapılmalıdır.
- Çatlama: Gazbeton büyük ve düzgün bloklu olduğu için derz sayısı azdır; buna karşılık kolon–gazbeton gibi farklı malzeme birleşimlerinde sıva filesi kullanılmazsa çatlak riski yüksektir.
Ağırlık: gazbeton hafif, tuğla ve bims ağır
Gazbeton, içindeki hava gözenekleri sayesinde suda yüzecek kadar hafiftir; birim hacim ağırlığı yatay delikli tuğlanın ve bims blokun belirgin biçimde altındadır. Bunun üç pratik sonucu vardır:
- Aynı m² duvar için döşemeye ve temele binen ölü yük düşer; deprem hesabında da bu kütle azalır.
- Şantiyede blok taşıma ve kata çıkarma işi hafifler. Vinç ya da yük asansörü olmayan iki–üç katlı villa inşaatlarında fark elle hissedilir.
- Nakliyede aynı tonajla daha fazla m² duvar malzemesi gelir; paletli teslimde fire düşüktür.
Tuğla ve bims blok ise ağırlığını lehine çevirir: kütle, ses ve darbe tarafında avantaja dönüşür. Buca deposundan araçla teslim ettiğimiz 8,5 ve 13,5 tuğla, 5–20 cm gazbeton ve 19–25 cm bims blok için araç ve palet düzenini sipariş sırasında birlikte belirleriz.
Isı ve ses yalıtımı: birinde gazbeton, diğerinde tuğla öne çıkar
Isı: Gözenekli yapı ısıyı yavaş iletir. Aynı kalınlıkta gazbeton duvar, yatay delikli tuğla duvardan çok daha düşük ısı geçirgenliğine sahiptir; bims blok ikisinin arasında kalır. İzmir, TS 825'e göre en ılıman iklim bölgesinde yer alır; bu yüzden yeterli kalınlıkta gazbeton dış duvar, birçok konutta ısı hesabını ek yalıtım olmadan karşılayabilir. Kesin sonucu projenin TS 825 hesabı verir. Tuğla dış duvarda aynı sonuç için genellikle dış cephe ısı yalıtımı, yani mantolama eklenir. Mantolama zaten projede varsa duvar malzemesinin ısı katkısı ikincil kalır; o zaman seçimi ses, işçilik ve maliyet belirler. Mantolama için EPS ve XPS levhalar da aynı depodan çıkar.
Ses: Havada taşınan sesi durduran şey kütledir. Ağır tuğla ve bims duvar, aynı kalınlıktaki gazbetondan daha fazla ses tutar. Gazbeton ses yalıtımı konusundaki şikayetlerin büyük kısmı 7,5–10 cm'lik ince bölme duvarlarından gelir. Daire arası, merdiven kovası ve yatak odası duvarlarında kalın gazbeton (20 cm gibi) ya da tuğla/bims tercih etmek genel pratiktir. Banyo ve mutfak gibi ıslak hacimlerde tesisat sesi için de kütle önemlidir.
İşçilik hızı, harç ve yapıştırıcı
Gazbeton büyük ve düzgün bloktur; ince yapıştırma harcıyla 2–3 mm derzle örülür. Blok el testeresiyle kesilir, tesisat kanalı kolay açılır. Bir usta günde tuğlaya göre daha fazla m² duvar çıkarır ve harç sarfiyatı çok düşüktür. Buna karşılık gazbeton örgüsü düzgün bir başlangıç ister: ilk sıra çimento–kireç harcıyla teraziye alınır, sonraki sıralar yapıştırıcıyla gider. Terazi hatası ince derzde saklanamaz.
Tuğla küçük birimdir; çimento–kireç harcıyla kalın derzle örülür. Harç ve işçilik daha fazladır ama harç ölçü hatalarını affeder ve hemen her duvar ustası bu işe alışkındır. 8,5 cm tuğla iç bölmelerde, 13,5 cm tuğla dış ve daire arası duvarlarda kullanılır. Bims blok tuğlayla aynı harçla ve aynı alışkanlıkla örülür; birim boyutu büyük olduğu için tuğladan hızlıdır.
Örgü harcı için torba çimento, kireç, kum ve ince kum da aynı depodan m³ veya çuvallı çıkar ve duvar malzemesiyle aynı araca yüklenir; seçenekler çimento, kum ve mıcır sayfasında.
Sıva uyumu ve nem
Gazbeton yüzeyi düzgün olduğundan kalın kaba sıvaya gerek kalmaz; hafif hazır sıva ya da alçı sıva ile ince bir katman yeterlidir. Kalın çimento sıvası gazbetonda büzülme çatlağı yapabilir. Gazbeton su emer; bu nedenle dış cephede sıva ve boya ya da mantolama ile kapatılması, su basman seviyesinin altında kullanılmaması ve temel üstünde su yalıtım membranı bulunması gerekir.
Tuğla sıvayı iyi tutar: kaba sıva üstüne ince sıva ya da doğrudan alçı sıva. Bims blok da sıva tutunması yüksek, su emmesi gazbetondan düşük bir yüzeydir; Ege'de dış duvarda sık tercih edilmesinin nedenlerinden biri budur. Üç malzemede de kolon–duvar birleşimlerine sıva filesi, köşelere köşebent konur. Pomex hazır sıva, Dalsan alçı ürünleri, sıva filesi ve köşebent alçı, sıva ve harç sayfasında listelidir.
Maliyet mantığı ve bims blok alternatifi
Fiyat karşılaştırması adet veya m³ üzerinden değil, bitmiş m² duvar üzerinden yapılır. Hesaba girenler: malzeme, harç veya yapıştırıcı, işçilik, sıva, gerekiyorsa mantolama, nakliye ve fire. Gazbetonun birim fiyatı yüksek görünür; ancak az harç, hızlı işçilik ve ince sıva farkı kapatır, dış duvarda mantolamayı gereksiz kılıyorsa toplamda öne geçebilir. Tuğlanın birim fiyatı düşüktür; harç, işçilik ve kaba sıva eklendiğinde fark daralır. Bu yazıda rakam vermiyoruz; fiyat malzeme sınıfına, palet veya dökme teslime ve mesafeye göre değişir. Güncel teklifi 0539 389 38 94 WhatsApp sipariş hattından alırsınız.
Bims blok iki ucun ortasında durur: tuğladan daha iyi ısı, gazbetondan daha iyi ses ve darbe dayanımı, daha düşük su emme, alışılmış harçla örgü. Dezavantajı gazbeton kadar hafif ve düzgün olmaması, ısı hesabında çoğu projede yine mantolamaya ihtiyaç duymasıdır. 19 cm blok standart dış duvarda, 25 cm blok daha yüksek yalıtım istenen dış duvarda kullanılır.
| Kriter | Gazbeton | Tuğla | Bims blok |
|---|---|---|---|
| Ağırlık | En hafif | Ağır | Ağır |
| Isı yalıtımı | En iyi | Zayıf, mantolama ister | Orta |
| Ses yalıtımı | Kalınlığa bağlı, ince duvarda zayıf | İyi | İyi |
| İşçilik hızı | Hızlı, yapıştırıcı | Yavaş, harç | Orta, harç |
| Sıva | İnce sıva | Kaba + ince | İnce veya orta |
| Su emme | Yüksek | Orta | Orta |
| Darbe ve askı | Özel dübel | İyi | İyi |
Buca'daki depomuzda tuğla, gazbeton ve bims blok aynı adreste durur; kolon ve kiriş için hazır beton da aynı santralden çıkar. Duvar malzemesini betonla aynı planda sipariş ederseniz araç ve zaman kazanırsınız.