Bom uzunluğu nasıl seçilir: düşey ve yatay erişim
Kataloglarda yazan 40 m veya 47 m, bomun düşey erişimidir: araç düz zeminde ayaklarını tam açmışken bom ucunun yerden ulaşabildiği en yüksek nokta. Şantiyede işinize yarayan üç değer vardır:
- Düşey erişim: katalog değeri. Bomun döner tablası aracın üzerinde, yerden yaklaşık 3–4 m yükseklikte başlar; bu yükseklik erişime dahildir.
- Yatay erişim: bom ucunun aracın dönme merkezinden yatayda ne kadar uzağa gidebildiği. Genel pratikte düşey erişimden 3–5 m kısadır: 40 metre beton pompasında yaklaşık 36 m, 47 metre beton pompasında yaklaşık 42–43 m yatay erişim beklenir.
- Kullanılabilir erişim: bom tam gergin çalışmaz; ucundaki esnek hortum (genellikle 3–4 m) kalıba eğik iner. Hedef noktaya 2–3 m pay bırakın.
Bom ucu bir yay çizer: yatayda ne kadar uzağa giderse düşeyde o kadar az yükselir. Bu yüzden beton pompası kaç metre olmalı sorusunun cevabı, döküm yüksekliği ile pompanın kalıba yatay mesafesinin birlikte değerlendirilmesidir. Pompa temele bitişik durabiliyorsa 40 m bom çok yükseğe yeter; 15 m uzağa park etmek zorundaysa aynı bomun büyük kısmı yatayda harcanır.
Kat yüksekliğine göre kaç metre pompa gerekir
Konutta kat yüksekliği genel pratikte 3 m civarındadır; bodrum ve çatı katı bunu değiştirir. Aşağıdaki tablo düz zeminde, pompanın bina kenarına 6–8 m mesafeden çalıştığı tipik şantiyeler için yol göstericidir.
| Döküm | Yaklaşık kot | Uygun pompa |
|---|---|---|
| Temel, bodrum, zemin kat tabliyesi | 0–6 m | 40 m (çoğu zaman mikserli döküm de mümkün) |
| 2–4 katlı bina | 6–13 m | 40 m |
| 5–7 katlı bina | 15–22 m | 40 m; pompa uzağa park ediyorsa 47 m |
| 8–10 katlı bina | 24–32 m | 47 m |
| 10 kat üzeri veya parsel içinde uzak döküm | 32 m ve üzeri | 47 m + hat ekleme veya sabit pompa |
Sık sorulan 5 katlı bina için kaç metre pompa sorusunun cevabı tabloda: pompa binaya yanaşabiliyorsa 40 m rahat yeter. Aynı bina eğimli bir sokakta, pompa alt kotta ve 15 m uzakta duruyorsa 47 m istemek doğru olur. Yüksekliği pompanın durduğu yerden en yüksek döküm noktasına kadar ölçün; İzmir'de Buca ve Karabağlar gibi eğimli mahallelerde sokak kotu binadan alçak kalır ve bu fark aleyhinize işler.
Pompa konumlandırma: ayak açma alanı, zemin ve havai hat
Bom kaç metre olursa olsun, pompa ayaklarını açamadığı yerde çalışamaz. Şantiyede pompa konumlandırmada kontrol edilecek dört nokta:
- Ayak açma alanı: bomlu pompalar dört ayak üzerinde çalışır. Tam açılımda 40 m pompa yaklaşık 8–9 m, 47 m pompa 9–11 m genişlik; ikisi de 12–13 m uzunluk ister. Tek taraflı dar açılımda bom yalnız açık tarafa döner ve erişim düşer. Dar sokakta yol kapama izni önceden alınmalıdır.
- Zemin taşıma: her ayağın altına 10 tonu aşan yük biner. Taze dolgu, kazı kenarı, kanal üstü ve rögar kapağı ayak yeri olamaz. Ayakların altına çelik plaka veya ahşap travers konur; kazı kenarına mesafe, kazı derinliğinden az olmamalıdır.
- Havai hat güvenliği: bom açılmadan önce üstte elektrik hattı var mı bakılır. Gerilimi bilinmeyen hatta en az 5 m mesafe bırakılır; gerilim yükseldikçe mesafe artar. Bomun hat altından geçmesi şartsa döküm öncesi dağıtım şirketinden hattı kestirmek tek güvenli yoldur; göz kararı "geçer" denmez.
- Mikser yanaşma yolu: mikser pompaya geri geri yanaşır; arkada yaklaşık 12–15 m düz manevra alanı olmalıdır. İki mikser bekletilecekse alan buna göre planlanır.
Bu dört nokta sipariş kontrol listemizde adım adım yer alır; döküm gününden önce işaretleyin.
Bom yetmiyorsa: hat ekleme ve sabit pompa
Bomun ucu hedefe ulaşmıyorsa üç seçenek vardır.
- Hat ekleme: bom ucundaki hortum sökülür, çelik boru hattı (genellikle 125 mm çap) eklenerek beton kalıba kadar taşınır. Yatayda onlarca metre, düşeyde birkaç kat ilave erişim sağlanır. Hat uzadıkça basınç ihtiyacı artar; düz döşenmiş, az dirsekli hat rahat akar. Ekli hatta kıvamın S3'ün altına düşmemesi (S3–S4) ve Dmax'ın boru çapının üçte birini geçmemesi yaygın uygulamadır; 125 mm hatta 22,4 mm'lik agrega sorun çıkarmaz. Hat ilk betondan önce pompa şerbeti ile yağlanır.
- Pompayı taşımak: geniş parselde pompa bir bölgeyi bitirip diğerine geçer; her taşınma ayak kapama-açma süresi demektir.
- Sabit pompa: mobil pompa mı sabit pompa mı sorusu çok katlı veya yatayda çok uzak dökümlerde gündeme gelir. Sabit pompa şantiyeye kurulur, boru hattı bina boyunca döşenir; kurulum ve söküm zaman aldığı için uzun süreli, yüksek katlı projelerde tercih edilir. İSM Beton'un filosunda 40 m ve 47 m bomlu pompalar bulunur; projeniz bunun dışına çıkıyorsa döküm planını keşifte netleştirin.
Mikserli dökümün yettiği durumlar
Her döküm pompa istemez. Transmikser, oluğuyla yaklaşık 3–4 m mesafeye betonu kendi döker. Şu durumlarda pompa bedelini ve ayak açma sorununu ortadan kaldırabilirsiniz:
- Mikserin yanaşabildiği temel, grobeton ve saha betonu dökümleri.
- Bahçe duvarı, istinat perdesi temeli, bina çevresi yürüme yolu ve avlu betonu gibi zemin kotundaki işler.
- Küçük hacimli tamir ve tesviye dökümleri; birkaç m³ için pompa kurmak çoğu zaman anlamlı değildir.
- Ek oluk veya el arabasıyla kısa mesafe taşınabilen, seyrek donatılı küçük kesitler.
Mikserli dökümde de süre kuralı geçerlidir; ayrıntı mikserde bekleyen beton yazımızda. Döküm elle taşınacaksa hacmi m³ hesaplama aracıyla önceden çıkarın; mikser sayısı buna göre belirlenir.
Buca santralinden pompa nasıl planlanır
İSM Beton'un santrali Buca Zafer Mahallesi'nde, çevre yolu bağlantısına yakındır; Buca, Karabağlar ve Gaziemir gibi yakın ilçelerde pompa şantiyeye kısa sürede ulaşır, yoğun günlerde ek pompa desteği alınır. Her sevkiyat e-irsaliye ile belgelenir.
Tereddüt varsa şantiye keşfi isteyin: park yeri, ayak açma alanı, zemin ve havai hat yerinde kontrol edilir, 40 m mi 47 m mi kararı ölçüye göre verilir. Siparişte kıvamı da belirtin; pompalı dökümde S3 standarttır, sık donatılı kesitte S4 istenebilir. Hizmetin ayrıntıları pompalı döküm sayfasında; keşif ve sipariş için 0539 389 38 94 WhatsApp hattı yeterlidir.